BIS waarschuwt: 'Liquiditeitscrisis slaat om naar solvabiliteitscrisis'

Door de coronacrisis dreigt van een liquiditeitscrisis om te slaan naar een solvabiliteitscrisis. Daarvoor waarschuwt de Bank for International Settlements (BIS) in haar nieuwste kwartaalrapport. Dankzij steunmaatregelen van overheden zijn de faillissementen tot op heden beperkt gebleven, maar de vrees is dat de problemen zich de komende tijd verder zullen opstapelen. Veel bedrijven hebben ingeteerd op hun reserves en kredietruimte gemaximaliseerd, waardoor hun balans structureel is verslechterd.

Als de lockdowns langer aanhouden kan dat voor veel bedrijven de druppel zijn die de emmer doet overlopen. "Zoals de resultaten laten zien bouwt de druk om te stoppen na een toename van de schuldenlast zich pas na verloop van tijd op. Daardoor valt een golf van faillissementen op een later moment niet uit te sluiten, ook als bedrijven het op korte termijn nog volhouden", zo schrijft de BIS in haar rapport. Zeker voor bedrijven die op korte termijn nog leningen moeten doorrollen kan dit problemen opleveren.

Gevaarlijk optimisme

De BIS, ook wel de bank der centrale banken genoemd, waarschuwt voor een gevaarlijk optimisme op de financiële markten. Door het positieve nieuws over coronavaccins zijn aandelenkoersen weer tot recordhoogte gestegen. Ook liggen rentes op bedrijfsobligaties over de hele linie inmiddels lager dan het niveau van voor de coronacrisis. Dat terwijl banken door verslechterde economische vooruitzichten juist voorzichtiger zijn geworden in de kredietverlening en hun leennormen hebben aangescherpt.

"Een zit nog steeds een zekere hoeveelheid licht tussen de riskant hoge waarderingen van financiële activa en de economische vooruitzichten. Deze vragen over overwaardering speelden al voor de coronacrisis", zo verklaarde Claudio Borio, hoofdeconoom bij de BIS. "We moeten rekening houden met meer faillissementen in de nabije toekomst. Dat terwijl renteverschillen tussen obligaties vanuit historisch perspectief momenteel vrij laag zijn. En hoewel banken risico's nu zorgvuldiger wegen zien we dat niet terug op de kapitaalmarkt".

Riskant monetair beleid

Borio voegde eraan toe dat er momenteel meer dan $17 biljoen aan obligaties zijn met een negatief rendement. Dat betekent dat beleggers op deze obligaties in feite geen rente meer ontvangen, maar geld toeleggen. Daardoor stappen veel vermogensbeheerders over op steeds meer risicovolle beleggingen. Dat onderstreept hoe gevaarlijk de koers van de belangrijkste centrale banken is geworden. Ze hebben biljoenen aan monetaire stimulering toegepast en de markt verwacht dat ze dat zullen blijven doen.

Mede dankzij de verschillende opkoopprogramma's van centrale banken zijn de aandelen- en obligatiemarkten in verschillende landen tot recordhoogte gestegen. Er is voor centrale banken dus geen gemakkelijke uitweg uit deze situatie, zo concludeert ook de BIS. "Het vooruitzicht is vrij onzeker en dan zit je liever aan de veilige kant van teveel doen dan te weinig doen." Afgelopen zomer waarschuwde de bank der centrale banken ook al dat de waardering van aandelen en obligaties was losgekoppeld van de economische realiteit. Sindsdien zijn de koersen alleen maar verder gestegen.

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines