Column: Schulden zijn wél belangrijk
Kort geleden kwam de ‘Treasury Department’ van de Verenigde Staten met projecties voor de overheidsfinanciën voor de komende jaren. Ik houd dit altijd nauwlettend in de gaten en schrik toch elke keer weer als ik de cijfers lees. Ik heb m’n best gedaan, maar ik heb er echt heel weinig over gelezen in de grote media.

Het lijkt wel alsof het een onderwerp is wat niet van belang lijkt. Of te saai is. Maar we zullen naar mijn mening in de toekomst gaan beleven wat voor consequenties dit met zich mee gaat brengen. En op dat moment zullen alle journalisten samen met alle politici u gaan vertellen dat ‘niemand’ dit heeft kunnen zien aankomen. Dit was ook het geval in 2008, alleen een paar gekken hadden door dat het goed mis was met de hypotheekmarkt in de VS. De handen werden gewassen in onschuld…

Hieronder een korte samenvatting van de projecties; In 2018 zal het tekort van de VS ongeveer $1 biljoen bedragen, in 2019 loopt dat op naar $1,1 biljoen en in 2020 is het zelfs $1,3 biljoen. In 2020 zal de totale staatsschuld van de VS meer dan $25 (!) biljoen bedragen! Dit is geen wilde theorie, maar gewoon feiten die door de overheid van de VS zijn gepubliceerd. Dit bedrag van $25 biljoen is groter dan de staatsschulden van alle andere landen in de wereld bij elkaar. Maar wat ik vooral opvallend vind aan deze cijfers is het feit dat de financiële media (en politiek) momenteel over elkaar heen vallen om te vertellen hoe goed het met onze economie gaat.

Maar hoe kan het dan dat de grootste en belangrijkste economie ter wereld elk jaar zo’n tekort heeft? Als er nou op meerdere fronten oorlogen werden gevoerd of er een financiële crisis was uitgebroken die fiscale stimulering vereist, dan kon ik het nog enigszins bevatten, maar dit is bepaald niet het geval. En wie gaat deze schuld van de VS in de nabije toekomst financieren (de obligaties kopen)? De afgelopen jaren waren de drie grootste kopers van Amerikaans schuldpapier de Federal Reserve, Japan en China. Alle drie, zo blijkt uit cijfers, zijn inmiddels gestopt met het opkopen van deze staatsobligaties. Wie gaat de Amerikaanse tekorten dan financieren? Wie wil er investeren in een obligatie die vrijwel geen rente geeft? En waar overduidelijk ook nog eens flinke risico’s aan zitten. Wel risico, geen rendement zeg maar.

U moet zich realiseren dat de Amerikaanse staatsobligaties worden gezien als ‘risicovrij’ en dat ons gehele financiële systeem hierop gebaseerd is. Wat gebeurt er als er geen biedingen meer binnenkomen op deze niveaus? In ieder geval zullen we dan hogere rentes moeten gaan zien (want als de vraag daalt en het aanbod toeneemt, dan zal de rente moeten stijgen). Maar wat gebeurt er bijvoorbeeld met de overheidsfinanciën, zodra ze veel hogere rentes moeten gaan betalen?

Vergelijk het met uw hypotheek; wat gebeurt er als uw hypotheeklasten per maand opeens minstens vijf keer hoger zijn? Het wordt een bloedbad en ik zie in ieder geval niet hoe we dit kunnen oplossen. En elke dag dat dit uitgesteld wordt, betekent dat de klap op een later moment nog harder zal gaan aankomen. Ongetwijfeld zal op dat moment de heer Trump de schuld gaan krijgen van alle malaise, maar de schuld van de puinhoop waarin we ons bevinden ligt toch echt bij de centrale banken wereldwijd, het lijkt soms weleens alsof ze met hun beleid van de afgelopen jaren alles expres proberen te vernietigen. Het ligt in ieder geval niet aan het instellen van importtarieven, wat overigens wel heel dom is.

Ik blijf herhalen dat u momenteel een helikopterview dient te behouden. Wat er gebeurt op dagelijkse basis is vrijwel altijd alleen maar ruis. We hebben wereldwijd te maken met veel te hoge schulden die echt niet vanzelf gaan verdwijnen en waar op een gegeven moment verantwoording voor afgelegd moet gaan worden. Een vergelijking voor u om over na te denken: Stelt u zich voor dat u zeker weet dat er in de toekomst (u weet alleen niet wanneer precies) een atoombom gaat vallen op uw huis. Gaat u dan zo snel mogelijk ver weg verhuizen of gaat u thuis zitten wachten tot de bom daadwerkelijk gaat vallen? Een gewaarschuwd mens telt voor twee en zorg dat u voorbereid bent!

Sander Noordhof

Wilt u reageren op deze column? Stuur een mail naar snoordhof@goudstandaard.com