Coronacrisis zet dollarhegemonie onder druk

De coronacrisis en politieke instabiliteit in de Verenigde Staten zetten de status van de dollar als wereldreservemunt onder druk. Zo daalde het marktaandeel van de dollar in valutareserves van centrale banken vorig jaar tot het laagste niveau sinds 1996. Centrale banken houden momenteel ongeveer 61% van hun valutareserves aan in dollars, terwijl dat vijf jaar geleden nog 65% was. Ook China bouwde haar positie in Amerikaanse staatsleningen gestaag af. De euro, het Britse pond en de Japanse yen kregen een groter aandeel in de reserves van centrale banken.

Onder leiding van president Trump voerde de VS een protectionistisch beleid. Hij voerde een handelsoorlog met China en legde nieuwe sancties op aan Iran. Ook Europese landen kregen te maken met sancties, vanwege de aanleg van een nieuwe pijpleiding voor Russisch gas. Als gevolg van deze maatregelen zoeken meer landen alternatieven voor de dollar. Zo hebben verschillende centrale banken hun goudvoorraden uitgebreid en valutaswaps gesloten om internationale handel in andere valuta mogelijk te maken. Rusland en China bouwden hun dollarreserves af en gebruiken steeds vaker de euro, roebel en yuan als betaalmiddel.

Centrale banken bouwen dollarreserves verder af (Bron: Bloomberg)

Multipolaire wereldorde

Over de lange termijn verliest de dollar langzaam aan populariteit als wereldreservemunt. Dat is een logisch gevolg van het economische zwaartepunt dat langzaam van de Verenigde Staten naar Azië verschuift. De tweede grootste economie ter wereld zal de Verenigde Staten naar verwachting in 2028 voorbij streven, vijf jaar sneller dan men een jaar geleden dacht. Dat heeft voor een groot deel te maken met de economische impact van de coronapandemie. Deze crisis begon een jaar geleden in China, maar raakte vooral de Verenigde Staten hard.

Ook beleggers zien deze verschuiving en verplaatsen daarom meer vermogen naar de Chinese economie. Volgens Bloomberg stopten beleggers in de periode van september 2019 t/m september 2020 in totaal $135 miljard in Chinese obligaties. Ook kochten beleggers voor $155 miljard aan Chinese aandelen. Deze kapitaalstromen hebben niet alleen te maken met het groeipotentieel van de Chinese economie, maar ook met de extreem lage rente in de Westerse wereld. Levert een Amerikaanse staatslening met een looptijd van 10 jaar momenteel 1% rente op, voor een Chinese staatslening met dezelfde looptijd is dat ruim 3%.

Dollarreserves

Centrale banken houden traditioneel vooral dollars aan als reserve, omdat deze valuta vroeger nog gekoppeld was aan goud. Sinds het loslaten van de goudstandaard in 1971 bleef de dollar de belangrijkste handelsmunt, omdat er op dat moment geen alternatief beschikbaar was. Europa was niet in de positie om terug te keren naar goud, terwijl veel opkomende economieën in Azië pas opbloeiden na de val van het communisme. Met de komst van de euro kwam er begin deze eeuw wel een alternatief voor de dollar, maar door de Europese schuldencrisis en het gebrek aan een goed functionerende kapitaalmarkt heeft de munt nog niet haar volle potentieel bereikt.

De laatste jaren lijkt het zwaartepunt langzaam te verschuiven. Naast dollars willen centrale banken van opkomende economieën ook meer goud en andere valuta als reserve aanhouden. De Chinese centrale bank maakte deze week bekend dat ze haar reserves voortaan 'dynamisch' wil optimaliseren, waardoor ze beter kan inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Het Chinese State Administration of Foreign Exchange (SAFE) schreef in een verklaring het volgende:

"We houden ons aan de regels van de markt, maar maken strategische toewijzingen op een toekomstgerichte manier en optimaliseren dynamisch onze beleggingsportefeuilles, zodat de veiligheid, liquiditeit en waarde van de valutaportefeuilles gewaarborgd blijven."

China heeft de afgelopen twintig jaar al veel goud aan haar reserves toegevoegd, maar die goudvoorraad vertegenwoordigt tegen de huidige goudprijs slechts een paar procent van de totale reserves van $3,17 biljoen. Volgens de laatste cijfers beschikte de Chinese centrale bank in oktober over $1.054 miljard aan Amerikaanse staatsleningen. In 2014 piekten de dollarreserves van China, sindsdien is er sprake van een licht dalende trend.

China bouwt positie in Amerikaanse staatsleningen verder af (Bron: South China Morning Post)

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines