Duitsland houdt rekening met vlucht naar cash door stroomuitval

Verschillende autoriteiten in Duitsland houden rekening met een vlucht naar contant geld in een scenario waarin de stroom uitvalt, een zogeheten 'black-out'. De Bundesbank, de centrale bank van Duitsland, heeft al extra miljarden euro's aan bankbiljetten ingeslagen om banken te kunnen blijven bevoorraden. Om er zeker van te zijn dat geldtransportwagens kunnen blijven rijden zouden ze ook voorrang moeten krijgen bij eventuele rantsoenering van diesel. Wat is er allemaal aan de hand?

Deze week meldde persbureau Reuters op basis van verschillende bronnen in Duitsland dat de autoriteiten rekening houden met dit scenario, waarin een stabiele stroomvoorziening niet meer gegarandeerd kan worden. Door sancties tegen Rusland en sabotage aan de Nord Stream pijpleidingen is de gaslevering komende winter onzeker geworden. De gasvoorraden zijn gevuld, maar dat is niet genoeg om het wegvallen van aanbod uit Rusland helemaal op te vangen. Daardoor staat de energiezekerheid onder druk.

Vlucht naar contant geld

Dit heeft directe gevolgen voor het betalingsverkeer, dat grotendeels elektronisch en via banken verloopt. Als de stroom uitvalt wordt het veel lastiger om elektronische betalingen te doen. In Duitsland rekent men nog steeds ongeveer 60% van alle transacties af met contant geld en neemt men gemiddeld ruim €6.000 aan contanten per jaar op. Dat betekent dat een goede cash infrastructuur van vitaal belang is om het betalingsverkeer soepel te laten verlopen. Tijdens de coronapandemie en de lockdowns namen de Duitsers samen netto ruim €20 miljard aan contant geld op. Blijkbaar bereiden autoriteiten zich opnieuw voor op een dergelijk scenario, maar dan om andere redenen.

Tijdens de lockdowns hadden overheden en banken de tijd om alles in goede banen te leiden, maar dat is lastiger met stroomuitval of brandstoftekorten. In dat geval komen er veel meer praktische problemen kijken bij het overeind houden van het betalingsverkeer. Zo hebben geldwagens momenteel geen prioriteit bij eventuele schaarste aan brandstof. Dat zijn zaken waar de regering zich op moet voorbereiden, zo verklaarde Andreas Paulick van BDGW, de Duitse vereniging van waarde transporteurs tegenover Reuters. "We moeten het realistische scenario van black-outs preventief tackelen. Het zou naïef zijn om daar nu niet over te praten."

Black-outs?

Het scenario van stroomuitval klinkt surrealistisch in het rijke Westen, maar volgens een peiling van de overkoepelende mediaorganisatie Funke Mediengruppe houdt meer dan 40% van de Duitsers er al rekening mee dat dit de komende zes maanden kan gaan gebeuren. En de Duitse regering heeft zelf al aangegeven dat mensen in dat geval naast voedsel en water ook wat meer contant geld in huis moeten houden.

Banken in Duitsland verwachten nog geen grootschalige black-outs, maar moeten zich van de Duitse toezichthouder wel voorbereiden op dat scenario. In Frankfurt stelde een lid van de gemeenteraad voor dat de stad een black-out plan moet uitwerken, maar dat voorstel werd door de gemeenteraad afgewezen. Het zou tot onnodige paniek leiden.

Elektronisch betalingsverkeer

In Duitsland betalen veel mensen nog regelmatig met contant geld, maar daarin zijn onze oosterburen in Europees perspectief een uitschieter. In veel andere Europese landen is elektronisch betalen al jaren de standaard. In landen als Zweden wordt al bijna geen contant geld meer gebruikt. En met de plannen van centrale banken voor digitaal centralebankgeld zal de afhankelijkheid van elektronische infrastructuur voor het betalingsverkeer alleen maar verder toenemen.

Het is dus belangrijk dat contant geld blijft bestaan, al is het maar als back-up om op terug te vallen in onzekere tijden. Dat zegt ook Thomas Leitert van KomRE, een bedrijf dat gespecialiseerd is in energiezekerheid bij stroomuitval. "Contant geld is de enige officiële betaalmogelijkheid die dan nog werkt", zo verklaarde hij tegenover Reuters.

Als Europese landen komende winter inderdaad te maken krijgen met stroomuitval, dan kunnen ze maar beter goed voorbereid zijn door ook hu cash infrastructuur op orde te hebben.

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines