Turken vluchten van lira naar goud en Bitcoin

De laatste maanden hebben veel landen te maken met een uitzonderlijk hoge inflatie. In de VS en in de Eurozone bereikte de inflatie het hoogste niveau in decennia, voornamelijk door hoge energieprijzen. De inflatie is met meer dan 5% op jaarbasis al zorgwekkend hoog, maar er zijn landen waar het nog veel slechter gaat. Een goed voorbeeld is Turkije, waar de lira dit jaar al meer dan de helft van haar waarde verloren heeft tegenover de euro en de dollar.

De officiële inflatie in Turkije steeg in november naar ruim 21% op jaarbasis. In werkelijkheid ligt dat percentage waarschijnlijk nog veel hoger, omdat de import van goederen door de wisselkoers veel duurder werd. Door zwabberend monetair beleid - de centrale bank kende de afgelopen twee jaar vier verschillende gouverneurs - en een sterke geldgroei heeft de markt het vertrouwen in de munt verloren.

De waardedaling van de lira is niet alleen relevant voor valutahandelaren. Het raakt alle 84 miljoen inwoners van Turkije. Boodschappen worden duurder, spaargeld verdampt en lonen blijven achter bij de torenhoge inflatie. Ook ondernemers merken de gevolgen van geldontwaarding, want hun inkoopkosten worden steeds hoger. Daarom moeten ze hun prijzen regelmatig verhogen. Vooral goederen uit het buitenland zijn flink duurder, omdat die in sterke valuta zoals euro's en dollars betaald moeten worden.

Vlucht uit valuta

Een week geleden verlaagde de centrale bank opnieuw de rente, waardoor de reële rente nog negatiever is geworden. Het is dus geen wonder dat spaarders het geld massaal de rug toekeren en hun toevlucht zoeken in alternatieven. Denk aan vreemde valuta, edelmetalen als goud en zilver en cryptomunten als Bitcoin. Daarmee kunnen de Turkse spaarders hun koopkracht nog enigszins beschermen tegen de inflatie.

Volgens de laatste cijfers is bijna 59% van al het geld op bankrekeningen in Turkije al omgezet naar vreemde valuta, zoals euro's en dollars. In vergelijking met de lira zijn deze valuta relatief stabiel. Andere mensen kiezen voor goud, wat historisch gezien een beproefd spaarmiddel is. En dat werkt uitstekend, want met goud kopen weten Turken hun koopkracht op langere termijn te beschermen.

Goudprijs in Turkse lira

Onderstaande grafiek laat de ontwikkeling van de goudprijs in Amerikaanse dollar, euro en Turkse lira zien sinds het begin van deze eeuw. In die periode werd het edelmetaal in dollars ruim zes keer zoveel waard en in euro's ruim vijf keer zoveel. Dat zien we amper terug op de grafiek. Deze koersstijging valt namelijk in het niet bij de prijsontwikkeling in de Turkse valuta. Met andere woorden, het waardeverlies van de euro en de Amerikaanse dollar stelt weinig voor ten opzichte van de Turkse lira.

Ten opzichte van de Turkse munt lijken de euro en de dollar stabiele valuta, maar als we ze afzetten tegen goud komen we tot een andere conclusie. Ook deze twee munten hebben de afgelopen twintig jaar een substantieel gedeelte van hun waarde verloren ten opzichte van het edelmetaal. In het verleden werden spaarders daarvoor nog gecompenseerd met hoge rente, maar dat is vandaag niet meer het geval. Zonder rente is er geen manier om spaargeld op de bank te beschermen tegen inflatie.


Goudprijs in Amerikaanse dollar, euro en Turkse lira

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines