VS blokkeren goud en dollartegoeden Afghanistan

De Amerikaanse regering heeft al het goud en de dollartegoeden van Afghanistan geblokkeerd. Het gaat om bijna 22 ton aan goudstaven, die de Afghaanse centrale bank bewaart bij de Federal Reserve in New York. Deze goudvoorraad vertegenwoordigt een waarde van ongeveer $1,25 miljard, zo blijkt uit cijfers van de centrale bank. Daarnaast hebben Amerikaanse banken voor bijna $9,5 miljard aan dollartegoeden bevroren en geldtransporten richting het land stilgelegd. Door deze tegoeden te bevriezen probeert de Amerikaanse regering de Taliban verder onder druk te zetten.

De goudvoorraad van de Afghaanse centrale bank bestaat uit 1.731 goudstaven met een gewicht van in totaal 703.004.944 troy ounce. Het gaat om oude baren die ze al sinds 1939 bewaart bij de New York Fed. Destijds betaalde de Afghaanse centrale bank er $35 per troy ounce voor, maar inmiddels is het goud veel meer waard. Tegen de huidige marktwaarde vertegenwoordigt het edelmetaal ongeveer tien procent van de totale reserves van de Afghaanse centrale bank. En die reserves zijn aanzienlijk, want met $10 miljard is het ongeveer de helft van het bbp van het land.

Het is overigens niet de eerste keer dat de Amerikaanse regering tegoeden van Afghanistan blokkeert. Dat gebeurde ook al in 1999, toen de Amerikanen onder Executive Order 13129 alle tegoeden van de Taliban bevroren. Dat was drie jaar nadat de Taliban voor het eerst aan de macht kwamen in Afghanistan. Toen vertegenwoordigde de goudvoorraad een waarde van $193 miljoen. Pas in 2002 werd deze blokkade door president George W. Bush weer opgeheven.

Geen geld van IMF

De Afghaanse regering onder leiding van de Taliban verliest niet alleen toegang tot het goud en een groot deel van de valutareserves, ook zal de regering geen geld krijgen van het IMF. Begin augustus bereikte het fonds een akkoord over de uitgifte van $650 miljard aan SDR's. Dat zijn trekkingsrechten die landen kunnen omwisselen voor andere valuta. Afghanistan zou een uitkering van $370 miljoen uit dit nieuwe steunfonds krijgen, maar het IMF heeft besloten dit geld niet te verstrekken.

Volgens een woordvoerder van het IMF was er 'onvoldoende duidelijkheid binnen de internationale gemeenschap' over de erkenning van een Afghaanse regering. Zeventien landen spraken in een gezamenlijke verklaring hun zorgen uit over de potentiële toewijzing van bijna een half miljard dollars aan SDR's aan een regering die een geschiedenis heeft met het ondersteunen van terreuracties tegen de VS en haar bondgenoten.

Omdat de Afghaanse centrale bank geen toegang meer heeft tot dollars kan de lokale bevolking geen geld meer omwisselen. De waarde van de Afghaanse valuta, de afghani, is door de politieke onrust in het land tot een dieptepunt gedaald. De Taliban heeft dus andere bondgenoten nodig om aan financiering te komen. Opvallend is dat China haar ambassade in Afghanistan altijd open heeft gehouden en bereid is tot een dialoog met de Taliban. Voor China biedt de huidige politieke en economische situatie kansen om haar invloed in de regio te vergroten, bijvoorbeeld met investeringen in infrastructuur. Ook heeft China bijzondere belangstelling voor Afghaanse grondstoffen, zoals zeldzame aardmetalen.

Tegenpartijrisico

De situatie in Afghanistan laat zien dat de Verenigde Staten nog steeds een zeer machtige positie hebben. Ze beheren niet alleen de goudreserves van veel landen, ook kunnen ze landen toegang tot het Amerikaanse banksysteem ontzeggen en dollartegoeden blokkeren. In een wereld met oplopende geopolitieke spanningen kiezen steeds meer landen ervoor hun valutareserves te spreiden. Zo wisselde Rusland een deel van haar dollarreserves al om naar euro's, yuan en goud.

Venezuela probeert al enige tijd haar goud terug te halen, maar is minder succesvol. Vanwege Amerikaanse sancties wil de Bank of England het goud niet vrijgeven. Dit gegeven en het voorbeeld van Afghanistan laat zien dat het hebben van een goudvoorraad zelf niet genoeg is. Wie geen tegenpartijrisico wil lopen moet het edelmetaal ook in eigen beheer houden. Daarom halen steeds meer landen een deel van hun voorraad terug naar eigen land.

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines