Vooruitblik op week 35 - Opkomende economieën slachtoffer tapering?
Het gaat langzaam maar zeker de goede kant op met de westerse economieën. Uit de minuten van de Federal Open Market Committee (FOMC) van de Fed blijkt, dat de centrale bankiers hoe dan ook de monetaire verruimingsprogramma’s gaan afbouwen. De discussie spitst zich toe op de timing in de tijd en op de snelheid. Daarbij lijken ontwikkelingen op de arbeidsmarkt maatgevend. Dat is goed nieuws voor miljoenen Amerikanen die op zoek zijn naar een betaalde baan.

Maar elk voordeel heeft nadelen en die treffen ook Europa. In de VS stijgt de lange rente in behoorlijk tempo. De rente op 30-jaars papier nadert met rasse schreden het niveau van 4%. Het kan niet anders of dat gaat zijn weerslag hebben op de huizenmarkt. De hypotheekrente gaat namelijk dan ook omhoog. Maar onder invloed van de VS gaat de lange rente in Europa ook omhoog. Dat kunnen we hier niet gebruiken. Daar is de economie in dit deel van de wereld veel te zwak voor. Dat is zeker geen goed nieuws voor ons land, wat steeds dieper in de modder van de recessie weg zakt.

Opkomende Markten
De beleidswijziging in de VS gaat nog meer (onverwachte) slachtoffers maken en wel onder de zogeheten Opkomende Markten. Er is de laatste tijd al grote twijfel gegroeid over de kracht van de Chinese groei, maar die twijfel verspreidt zich nu over alle zogeheten BRIC landen en andere Opkomende Markten. De vrees is reëel, dat veel beleggers hun geld gaan terug trekken uit die markten en terugbrengen naar de VS. Dat kan fnuikende gevolgen hebben voor de getroffen landen, maar ook voor de rest van de wereld.

De Opkomende Markten zijn uitgegroeid tot een zwaarwegend onderdeel van de wereldwijde economie. Daarom zal de aandacht van beleggers en financiële markten komende weken en maanden meer naar het Oosten en Zuiden gericht zijn. En dus is er deze week waarschijnlijk meer aandacht dan gebruikelijk voor bijvoorbeeld de handelscijfers van Brazilië. Dat land wordt geplaagd door dalende exporten (-25%). Dit is vooral toe te schrijven aan een terugvallende vraag uit China.

Op woensdag komt de centrale bank met cijfers over geldstromen. Die moeten het beeld bevestigen of teniet doen dat landen in Zuid Amerika getroffen worden door de gevreesde kapitaalvlucht. Argentinië heeft veiligheidshalve al een draconische controle ingesteld op de bewegingen van kapitaal.

Op dinsdag komen er in China cijfers vrij over de winstgevendheid van de industrie. Die daalt alweer sinds mei van dit jaar en het ligt niet in de lijn der verwachting dat de cijfers over juli een trendbreuk zullen laten zien.

Sentimenten in Europa
Er is een duidelijke verbetering van de stemming merkbaar op het oude continent. Het geurt er naar herstel. Daarom zal de financiële wereld met bijzondere aandacht kennis willen nemen van het economisch sentiment. Daar komen aanstaande vrijdag meer gegevens over vrij. Dan publiceert Brussel data die een inkijkje moeten geven in de ziel van de ondernemer en de consument.
Er wordt op een behoorlijke verbetering gerekend. Het kan wel eens de mooiste uitkomst worden sinds maart 2012. Deze index laat immers al enkele maanden een geleidelijke verbetering zien. Dat verbeterende sentiment wordt nu gesteund door sterkere PMI’s van zowel de industrie al de dienstensector. Orderboeken worden dikker en de export wint weer aan omvang. Het zou daarom wel bijzonder treurig zijn als juist nú de Opkomende Markten en de BRIC landen een stapje terug moeten doen.

En natuurlijk is in Europa de rol van Duitsland nog steeds van levensbelang. Daarom zal iedereen hoopvol wachten op de nieuwe ifo-index. Die moet niet alleen een antwoord geven hoe het gesteld is met het ondernemersklimaat bij onze Oosterburen, maar ook hoe de Duitse ondernemer naar de toekomst kijkt. Er wordt stiekem op een behoorlijke verbetering van de stemming gerekend.

Of de Nederlandse ondernemer ook wat optimistischer wordt, komen we maandag al te weten. Veel reden voor optimisme is er niet. Afgelopen week bleek, dat de investeringsbereidheid nog steeds fors daalt en dat de consument niet wil en ook niet kan besteden. Nederland zit in een val en het weet niet hoe aan die val te ontsnappen.

Hypotheken in de VS
Ook in de VS wordt deze week de polsslag van de consument met bijzondere aandacht gemeten. Zoals hierboven al is gesteld, loopt de lange rente snel op. Dat kan van invloed zijn op de koopbereidheid van de Joe Sixpack. Aanstaande woensdag komen er cijfers die een indicatie kunnen geven of Amerikanen wat huiveriger worden.

Vrijdag verschijnt de Michigan Consumer Survey. Na een daling in juli wordt op consolidatie gehoopt. Maar dan mogen de sterk stijgende benzineprijzen geen roet in het eten gooien. Het zou daarom goed zijn, als het inkomen van Joe Sixpack eindelijk weer wat stijgt, maar daar bestaat weinig hoop op. Vrijdag zal duidelijk worden, dat verbeteringen slechts marginaal zullen zijn. Dat betekent simpelweg, dat ook de Amerikanen voorlopig uit pure noodzaak de hand op de knip houden. Winkelketens als Wal Mart en Target klagen steen en been, maar betalen zelf slechts minimale salarissen.

Een beter beeld zullen waarschijnlijk de Duurzame orders laten zien. Dan moet je eerst wel corrigeren voor de volatiele factor transport. Bestellingen van vliegtuigen kunnen van maand tot maand sterk variëren en daarmee het beeld of te sterk positief beïnvloeden of te negatief. Afgaande op de uitkomst van de ISM Manufacturing Survey over juli, moeten de orders een gestage verbetering laten zien. Onderliggend moet de verbetering 1% bedragen.

Cor Wijtvliet was 11 jaar in dienst bij F. van Lanschot Bankiers als aandelenanalist. Al aan het begin van deze eeuw publiceerde hij over de beleggingsmogelijkheden van water en soft commodities als graan en maïs. Cor staat bekend om zijn brede kritische en onafhankelijke blik, die gevoed wordt door zijn welbelezenheid. Cor is ook verbonden aan Compare Consult, bureau voor Performancemeting en vermogensbegeleiding. Hij is tevens als expert auteur verbonden aan het Duitse Gevestor, uitgever van financiële informatie.