Steve Keen: "Beleid ECB is totale waanzin"

Het beleid van de ECB werkt niet, omdat het gebaseerd is op een verkeerd begrip van ons geldstelsel. Dat zegt de Australische econoom Steve Keen in een interview met Follow the Money. Vanavond geeft hij, als een van de weinige economen die de financiële crisis van 2008 zag aankomen, een toelichting op zijn visie bij Pakhuis de Zwijger in Amsterdam.

Volgens Steve Keen is het monetaire beleid van veel centrale banken gebaseerd op onjuiste aannames over ons geldsysteem. Nog altijd domineert de theorie van fractioneel bankieren, waarin de geldcreatie gelimiteerd wordt door de hoeveelheid reserves. Dat geeft een verkeerde voorstelling van zaken, omdat banken helemaal geen reserves uitlenen.

Banken creëren in werkelijkheid nieuwe tegoeden op het moment dat zij krediet verlenen. Het volledige bedrag wordt als schuld in omloop gebracht, zonder dat de bankreserves dalen. Dat gebeurt pas op het moment dat rekeninghouders geld in de vorm van contanten opvragen bij hun bank.

Negatieve rente werkt niet

Volgens Steve Keen verklaart dit waarom het beleid van de ECB nooit het gewenste resultaat zal opleveren. De aanname van de centrale bank is dat commerciële banken bij een negatieve rente minder reserves zullen aanhouden, maar dat is dus niet het geval. In plaats daarvan verstoort de negatieve rente het verdienmodel van banken.

De boeterente die ze betalen om reserves bij de centrale bank te parkeren zullen ze proberen terug te verdienen door bijvoorbeeld de bankkosten en de rente op kredieten te verhogen. Daarmee kan het voor consumenten zelfs duurder worden om geld te lenen, het tegenovergestelde van wat de centrale bank met haar beleid probeert te bereiken.

Het verkeerde begrip van ons geldsysteem heeft ernstige gevolgen. Door het beleid van negatieve rente steken consumenten en bedrijven zich nog dieper in de schulden, waardoor de kwetsbaarheid van de economie toeneemt. Ook pensioenfondsen hebben last van het beleid, omdat het steeds moeilijker wordt om rendement te maken. Volgens Deutsche Bank kan de negatieve rente op termijn het hele financiële systeem zelfs ruïneren.

Onvolledige modellen

Centrale banken baseren hun beleid op modellen waarin belangrijke factoren als banken, schuld en geld geen rol spelen. Volgens Keen zagen zij de kredietcrisis van 2008 daarom niet aankomen. Als hoogleraar economie aan de University of Western Sydney en de Kingston University bouwde hij zijn eigen economische model, waarin de effecten van banken en krediet wel zijn meegenomen. Nu werkt hij als onafhankelijk onderzoeker en publiceert hij zijn analyses op Patreon.

Steve Keen gaat vanavond met Theo Kocken en Thomas Bollen in gesprek over dit onderwerp in Pakhuis de Zwijger. Het evenement is vanaf 20:00 ook online te volgen via deze link.